De gevelsteen met het wapen van Buiksloot is gerestaureerd

Met steun van de Vereniging van Amsterdamse Gevelstenen is dit wapenbord gerestaureerd door de welbekende restaurator van gevelstenen Wil Abels.

gevelsteen Buiksloterkerk
Wat betekent dit wapenbord?

Tot 1811 vormden de dorpen Schellingwoude en Buiksloot een bestuurlijke eenheid. Het tussen deze twee dijkdorpen gelegen Nieuwendam is pas na een grote dijkdoorbraak in de 16 de eeuw ontstaan. Nieuwendam ressorteerde onder Zunderdorp.
Het wapenbord van Schellingwoude toont een essenboom met penningen in de bladerkroon.
Deze afbeelding en de naam van de plaats zouden verwijzen naar een overlevering over de vondst van gouden munten in het bos. Het is meer waarschijnlijk dat de naam afkomstig is van het woord 'schelling'=scheiding, in de zin van plaats van scheiding tussen bos en water (van het IJ). Het is best mogelijk dat er ooit een grote muntvondst is gedaan, maar raadselachtig is wel dat de Nederlanden geen schellingen van goud kenden, alleen van zilver. Het woud heeft in ieder geval werkelijk bestaan. Bodemonderzoek heeft boomresten aangetoond, daterend uit de periode dat de Zuiderzee/het IJsselmeer nog niet bestond. Dat geldt trouwens voor de hele regio. De vele plaatsnamen in Noord-Holland met het onderdeel - woud zijn daar getuige van.

Boven het portaal van de vroegere kerk van Schellingwoude was een gevelsteen gemetseld met een afbeelding van het wapen met de essenboom, het jaartal 1638 en, zoals een bezoeker in 1707 beschreef, met de volgende tekst:

   "Het Boompje van Essendouwe
   Penningen rood van Gouwe
   is 't Wapen van Schellingwouwe"

Op deze plek In Schelligwoude stond al in de 14de eeuw een kerk, maar voor het huidige gebouw werd pas in 1866 de eerste steen gelegd. Vanwege de bestuurlijke eenheid met Schellingwoude nam Buiksloot het wapen van Schellingwoude over. Op de gerestaureerde gevelsteen in de oostelijke muur van de kerk zien we een essenboom met 12 gouden munten als symbool van de samenwerking tussen de 12 Waterlandse dorpen: Ransdorp, Zuiderwoude, Landsmeer, Broek in Waterland, Schellingwoude, Zunderdorp, Buiksloot, Nieuwendam, Holysloot, Durgerdam, Uitdam en Watergang.

gevelsteen Buiksloterkerk In de Buiksloterkerk hangt aan de zuidwand ook nog een houten wapenbord dat vóór de grote restauratie van de kerk midden negentiger jaren van de vorige eeuw boven de ingang te vinden was. Behalve het wapen staan op het bord een aantal letters BVEDTPVGRIWVSWEBS: de eerste letters van de woorden in het volgende rijmpje:

  "Boompje Van Essen Douwe
  Twaalf Penningen Van Gouwe Rood
  is 't Wapen Van Schellingwoude
  en Buiksloot"

De rode achtergrond is historisch gezien niet juist: het woordje 'rood' was een gebruikelijke omschrijving van de kleur goud en had geen betrekking op de de basiskleur van het wapen, dat correct op de gevelsteen is te zien.